OMUZ AGRILARI
Omuz agrisi sebepleri nelerdir? Sikisma (impingement) sendromu, bursitler, kapsülit (donuk omuz), fibromiyalji, osteoartrit (kireçlenme), travmatik ve atletik zedelenmeler, sinir yaralanmalari, enfeksiyonlar, tümörler, boyundan yayilan agrilar, iltihabi romatizmal hastaliklar (romatoid artrit, ankilozan spondilit), kompleks rejional agri sendromu (Sudeck atrofisi), metabolik ve endokrin hastaliklar (gut, seker hastaligi gibi), polimiyaljia romatika, torasik çikis sendromlari, miyopatiler, iç organ hastaliklari (kalp hastaliklari, akciger tepe tümörleri, safra kesesi hastaliklari, aort anevrizmasi).
Sikisma (impingement) sendromu nedir? Belirtileri nelerdir? Nasil tedavi edilir? Ayakta dik durma ve günlük aktiviteler kaslarin kemige yapismasini saglayan kirisler (tendonlar) üzerinde yipratici etki yapar. Özellikle kolunu omuz seviyesinde ve onun üzerinde tutarak çalismak zorunda olanlarda tendonlar omuz kemikleri arasinda sikistiklari için daha kolay yipranirlar. Omuz agrisinin en sik görülen nedenlerindendir. Hastalar çogunlukla kirk yasin üzerindedir. Genellikle hafif bir zorlanmayla omuz agrisi baslar. Omuz agrisi künttür. Geceleri agri artarak uykuya mani olacak siddetlere ulasabilir. Aktif hareketler kisitli ve agrilidir. Ultrasonografi ve MR taniya yardimci olur. Agrinin siddetli oldugu dönemlerde kisa süreli istirahat gereklidir. Agri kesici romatizma ilaçlari verilir. Bunlardan yararlanmayan hastalara lokal enjeksiyon ve fizik tedavi uygulanir.
Bursit nedir? Nasil tedavi edilir? Omuz bölgesinde, hareketli parçalar arasindaki sürtünmeyi azaltmaya yardim eden, çok sayida bursa (içi sivi dolu kese) vardir. Bursit bursalarin agrili iltihabi hastaligidir. Bursalari tutabilen sistemik hastaliklar disinda, zorlanmalar ve tendinit sonucu gelisir. Omuzun ön yüzünden asagiya yayilan agri ve hassasiyet bulunur. Kolu yandan yukariya dogru kaldirmak agridan dolayi zor, bazen imkansizdir. Tani koymak için ultrasonografi ve MR’dan yararlanilabilirse de çogu zaman sadece muayene yeterlidir. Tedavi için agri çok siddetli ise kisa süreli istirahat verilir. Sisligi azaltmak için soguk uygulama yapilir. Agri kesici ve iltihap dindirici romatizma ilaçlari verilir. Bu yöntemlerle kontrol edilemeyen olgularda lokal enjeksiyon ve bazen fizik tedavi yapilir.
Donuk omuz nedir? Nasil tedavi edilir? Travma, kalp damar hastaligi, kronik akciger hastaligi, tüberküloz, akciger tümörleri, seker hastaligi, boyun hastaliklari ve en önemlisi kolun uzun süreli hareketsizligi donuk omuza yol açabilir. Donuk omuz (adesiv kapsülit) kadinlarda daha yaygindir. 40 yasindan sonra ortaya çikar. Omuz agrisi ve sertligi ile sinsi olarak baslar. Giderek daha belirginlesen hareket kisitliligi olur. Hasta agri nedeniyle uyuyamaz. Eklem çevresinde dokunmakla hassasiyet vardir. Omuz hareketleri kisitlidir.
En iyi tedavi omuzun erken hareket ettirilmesidir. Bir kez yerlesince, hastaligin dogal seyrini geriye döndürmek oldukça zordur. Tedavisi ise aktif çaba ve sabir gerektirmektedir. Hastalar buna istekli ve gayretli olmalidirlar. Tedavi fizik tedavi ve egzersizden ibarettir. Tedaviye dirençli olgularda lokal enjeksiyon ve germe yapilir.
Polimiyaljia romatika nedir? Tani ve tedavisi nasil yapilir? Polimiyaljia romatika yaslilarda bir aydan uzun süren boyun, omuz kusagi ve/veya kalça kusagindaki agri ve tutuklukla seyreden bir hastaliktir. Hastalar 50 yasin üzerindedir. Erkeklere göre kadinlarda 2 kat fazladir. Gece agrisi ve sabah tutuklugu yaygindir. Yorgunluk, hafif ates, kilo kaybi, istahsizlik olabilir. Diz ve el bileklerinde geçici sislik ve agri olur. Polimiyaljia romatikanin kortizona cevabi dramatiktir.
Sudeck atrofisi nedir? Nasil tedavi edilir? Refleks sempatetik distrofi sendromu (RSDS), kompleks rejional agri sendromu adi da verilir. Sudeck atrofisi agri, progressif fonksiyon kaybi ve sakatlik ile karakterizedir.
Sudeck atrofisinde omuz, el ve ayak tutulusu siktir. Kolu tutunca omuz-el sendromu adini alir. Omuz-el sendromunda omuz ve elde degisiklikler olmasina karsin dirsek saglam kalir. Hastalarin çogu 50 yasin üzerindedir. Hasta bölgede agri ve sislik, deri degisiklikleri, terleme bu sendromda görülen belirti ve bulgulardir. Tanida radyografi, bilgisayarli tomografi ve kemik sintigrafisinden yararlanilir. Tedaviye ne kadar erken baslanirsa alinan sonuç o derece iyi olur. Geç dönemde tedavi sansi oldukça düsüktür. Analjezik ilaçlarla agri azaltilarak kisir döngü kirilmaya çalisilir. Analjezik ilaçlarla birlikte fizik tedavi de verilmelidir. Egzersize zaman geçirmeden baslanilmalidir. Dirençli olgularda boyundaki stellar gangliyona blokaj yapilir.
Omuz agrilarindan kurtulmak veya yakalanmamak için neler yapilmalidir?
• Agriniz yoksa günde en az bir kez olmak üzere ellerinizi basiniza, ensenize ve sirtiniza koyun.
• Omzunuz agriyorsa agriyan yana yatmayin.
• Otururken kollarinizi bir destek üzerine koyun.
• Kollarinizi sik sik omuz seviyesinden yukariya kaldirmayin.
• Kollarinizla agir yük tasimayin.
• Omuz agriniz varsa egzersizleri doktorunuzun yönlendirmesine uygun olarak günde 2 kez 5’e defa tekrarlayin.
